„Gierymscy. Zazdrosny talent” to fascynująca opowieść, w którą zabiera nas Marek Sołtysik. Dwaj bracia i wybitni malarze, starszy Aleksander i młodszy Maksymilian, walczą o sławę i uznanie. Poznajemy ich losy na tle epoki, ze świadectw ludzi, którzy z nimi stykali się na ich drodze życiowej i artystycznej. Publikacja autorstwa Marka Sołtysika jest niezwykle żywo napisaną opowieścią biograficzną. Mówi o blaskach i cieniach sławy, a przede wszystkim o ludzkiej naturze, tak podobnej mimo zmieniających się czasów, technologii i miejsc.
Bez pieniędzy nie ma wielkich dzieł. Dlatego warto wspomnieć o mało znanej, ale niezwykłej postaci jednego z najbogatszych ludzi epoki. To hrabia Ignacy Karol Korwin-Milewski uznał, że warto wspierać malarstwo i hojnie wspierał twórczość Aleksandra Milewskiego, jednego z pierwszych polskich impresjonistów. Kupił od niego aż 30 prac, w tym słynną „Żydówkę z cytrynami”.
Arystokrata z Wileńszczyzny wspierało również innych wybitnych malarzy, w tym gronie znalazł się Józef Brandt, Józef Chełmoński, Jacek Malczewski, Jan Matejko czy Leon Wyczółkowski.
Maksymilian Gierymski w twórczości malarskiej należał do zwolenników realizmu. Sztukę postrzegał jako część epoki, w której żyje i tworzy jej twórca. Pisał w „Dzienniku” w 1873 roku:
Teorie wszelkie o sztuce zawierają wiele słuszności i wiele prawdy, błądzą tym zawsze jednak, że traktują o sztuce jako o nauce abstrakcyjnej jakiejś, mówią o celach i ideałach istniejących, a ku którym wszystko, co jest sztuką, zdążać niby powinno, w końcu o jakimś najwyższym ideale, o czymś, co wieloma określa się słowami, nie określając wcale ani dotykając środka.
Sztuka jest zawsze wyrazem wieku, jest zawsze odbiciem upodobań, jeżeli nie całego społeczeństwa, to przynajmniej tej warstwy, do której artysta lub poeta przekonaniem lub sympatiami należał. Taka sztuka jest prawdziwą, taka tylko ma znaczenie w postępie całego świata, dla takiej miejsce też ma być zachowane w historii.
Tylko imię artysty, który czuł jak człowiek swego czasu, a wolno mu tylko czuć silniej, zapisane będzie na karcie.
Wielkość artystyczną obu malarzy dostrzegali obcokrajowcy. Niemiecki krytyk sztuki Adolf Bayersdorfer wysoko cenił środowisko artystów polskich tworzących w drugiej połowie XIX wieku w Monachium. Pisał:
Talentem i zręcznością ci malarze polscy przewyższają „przeciętnego artystę niemieckiego zwykłej kategorii”, a w krótkim czasie umieją oni nabyć zdumiewającej wprawy technicznej z łatwością, która ma zakrój natywistyczny […]
Najznakomitszym między nimi i w ogóle celującym artystą jest (nieżyjący już, niestety) Maksymilian Gierymski, którego dzieła nadają ton i kierunek. Pod względem smaku, zręczności i oryginalności wznoszą się ponad ogół produkcji i należą do najlepszych dzieł, jakimi w ostatnich czasach pochlubić się może sztuka w Monachium. Przede wszystkim umie on nadać swoim dziełom więcej jeszcze interesu kolorystycznego, niż jego towarzysze.
Książkę Marka Sołtysika „Gierymscy. Zazdrosny talent” można kupić na stronie Wydawnictwa Lira i w dobrych księgarniach.
O książce na stronie Wydawnictwa Lira
„Gierymscy. Zazdrosny talent” to biograficzna opowieść o dwóch wybitnych malarzach – Maksymilianie i Aleksandrze Gierymskich, których losy splatały się ze sztuką, chorobą, samotnością i wielkimi ambicjami.
Marek Sołtysik na podstawie ocalałej korespondencji, wspomnień przyjaciół i relacji świadków epoki rekonstruuje dramatyczne biografie braci, urodzonych w Warszawie, a działających na terenie całej Europy – od Monachium, zwanego bawarskimi Atenami, przez Rzym, aż po Paryż. Sceny z ich życia autor odtwarza m.in. na podstawie wspomnień Heleny Modrzejewskiej, Stanisława Witkiewicza oraz Ignacego Jana Paderewskiego. To nie tylko historia wybitnych artystów, lecz także poruszający portret epoki, środowiska i ludzkiej kondycji.
Książka atrakcyjnie wydana, zawiera wkładkę z kolorowymi reprodukcjami dzieł obydwu malarzy.
O Autorze
Marek Sołtysik – pisarz, poeta, malarz, dramaturg, krytyk sztuki. Autor pięćdziesięciu książek, w tym dziesięciu opowieści biograficznych. Ukończył ASP w Krakowie, wykładał m.in. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Były redaktor „Życia Literackiego”, przez dekadę prowadził rubrykę „Poczta Literacka”.
Scenarzysta TVP Kraków, autor słuchowisk, scenek muzealnych i kilkuset mini-esejów o sztuce. Jego obrazy znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych. Laureat wielu nagród, odznaczony medalami „Gloria Artis”.