,,Naprzód, polskie ułany!”. Bohaterska śmierć Romana Włodka pod Rokitną
Szarża pod Rokitną szwadronu prowadzonego przez rotmistrza Zbigniewa Dunin-Wąsowicza na rosyjskie okopy to najsłynniejszy bój II Brygady Legionów Polskich. Przez wielu jest określana drugą Samosierrą. Szarża, choć bohaterska, okazała się jednocześnie samobójcza. Pod Rokitną poległ między innymi podporucznik kawalerii Roman Włodek. Poznajmy losy i heroiczną śmierć oficera wspomnianej II Brygady Legionów Polskich.
Dzieciństwo przyszłego herosa
Roman Włodek urodził się 11 lutego 1873 roku w Poznaniu, na terenie zaboru pruskiego. Był na dobrą sprawę ostatnim potomkiem starodawnej polskiej rodziny herbu Prawdzic. Choć wychował się na terenie zaboru rosyjskiego – w Warszawie, to dorastał na terenie Monarchii Austro-Węgierskiej – a dokładniej na terenie Galicji. Po ukończeniu studiów prawniczych pracował jako sędzia we Lwowie.
Z rezerwy do Legionów
W szeregach armii austro-węgierskiej służył jak oficer. Awans do stopnia porucznika kawalerii w rezerwie otrzymał dniem 1 stycznia 1909 roku. Przydzielony był do Galicyjskiego Pułku Ułanów Nr 1.
Wśród żołnierskiej braci
Po wybuchu I wojny światowej wiedział doskonale jak postąpić. Po wybuchu I wojny światowej udał się niezwłocznie do Krakowa, do formujących się Legionów Polskich. Zaciągnął się do kawalerii, gdzie pełnił służbę pod wodzą Zbigniewa Dunin-Wąsowicza. Początkowo Roman Włodek wchodził w skład II szwadronu, lecz później oddział przemienił się w 2. Pułk Ułanów Legionów Polskich. W szeregach tej jednostki brał udział w walkach w kampanii karpackiej.
,,Naprzód, polskie ułany!”
Późną wiosną 1915 roku front austriacko-rosyjski przebiegał na pograniczu Besarabii i Bukowiny (obwód czerniowicki, Ukraina). W skład sił austriackich wchodziła m.in. II Brygada Legionów Polskich.
7 czerwca 1915 roku rozpoczęły się walki, podczas których oddziały rosyjskie umocniły się, wykorzystując ukształtowanie terenu. Na froncie w okolicy Rokitnej koło Rarańczy rosyjskie oddziały saperskie zbudowały system potrójnych i poczwórnych sieci okopów, zabezpieczonych dodatkowo drutem kolczastym. Z innych odcinków frontu ściągnięto artylerię i liczne karabiny maszynowe typu Maxim kal. 7,62 mm.
13 czerwca 1915 roku ułani ruszyli mimo, że atak nie był poprzedzony ostrzałem artyleryjskim okopów wroga, a za kawalerzystami nie ruszyła piechota. Szarżę 2. szwadronu (3 szwadron pozostał w rezerwie) poprowadził dowódca, rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz. Do ataku ruszył drugi szwadron w sile 64 ludzi. Po około 15 minutach sześciu kawalerzystów dotarło za trzecią linię wroga. Bezpośrednio w szarży poległo 15 ułanów, w tym oficerowie łącznie z dowódcą. Ofiara legionowych ułanów poszła jednak na marne. Z niezrozumiałych względów dowództwo II Brygady Legionów Polskich nie wykorzystało sukcesu szarży i nie wzmocniło ataku kolejnymi oddziałami. Musimy stwierdzić, gdyż szaleńcza szarża odniosła jednak skutek. Rosjanie obawiając się kolejnych takich natarć sami opuścili okopy pod Rokitną.
W czasie szarży pod Rokitną podporucznik kawalerii Roman Włodek jechał tuż za rotmistrzem Zbigniewem Dunin-Wąsowiczem. Po jego upadku i śmierci prowadził szarżę szwadronu dalej. Wkrótce padł śmiertelnie raniony w usta.Został pochowany w zbiorowej mogile rokitniańczyków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (grobowiec zbiorowy rokitniańczyków – kwatera 67).
Ich uroczysty pogrzeb w Krakowie odbył się 25 lutego 1923 roku. Za swoją dzielną służbę i zasługi w odzyskaniu przez Polskę niepodległości podporucznik Roman Włodek otrzymał pośmiertnie Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 5483 i Krzyż Niepodległości.