Między Warką a Kozienicami – bitwa o Głowaczów 1939

Bitwa o Głowaczów zapisała się na kartach historii jako starcie polskiej 13. Dywizji Piechoty pod komendą podpułkownika dyplomowanego piechoty Władysława Kalińskiego z niemiecką 1. Dywizją Lekką pod dowództwem generała majora Friedricha Wilhelma von Loepera stoczone w niedzielę 10 września 1939 roku w okolicach Głowaczowa. Polskie oddziały piechoty były wspierane przez część 1. Batalionu Czołgów Lekkich. Bój zakończył się zwycięstwem Wojska Polskiego. Bitwa pod Głowaczowem pokazała, iż żołnierze polscy są zdolni do skutecznej walki z armią niemiecką.

Początek walk

Po walkach pod Tomaszowem Mazowieckim z środy 6 września 1939 roku 13. Dywizja Piechoty w rejonie Głowaczowa planowała przegrupowanie. Połączone oddziały miały przekroczyć Wisłę przez tzw. most maciejowicki. Przed świtem 10 września pierwszy wyruszył do Głowaczowa 13. Batalion Saperów. Po dotarciu do miejscowości, został zaskoczony i ostrzelany przez Niemców, którzy zdążyli już zdobyć wieś. Saperzy trafili do niewoli. Kiedy w ten rejon dotarły pełne siły Polaków, rozpoczęła się regularna bitwa. W pierwszej fazie walk polscy żołnierze zostali powstrzymani silnym ostrzałem.

Po początkowych niepowodzeniach oddziały niemieckie zaatakował 44. Pułk Piechoty kapitana Walentego Parata wspierany przez czołgi typu 7TP z 1. Batalionu Czołgów Lekkich. Wówczas szala zwycięstwa przechyliła się na stronę polską. Po dwóch godzinach walki Wojsko Polskie zajęło Głowaczów, natomiast oddziały niemieckie musiały wycofać się za Radomkę. Podczas bitwy zniszczono przynajmniej 4 niemieckie czołgi, w tym jeden typu Panzerkampfwagen IV i 2 typu Panzerkampfwagen 35(t), co dokumentują fotografie.

Zwycięstwo spod Głowaczowa

Po zwycięstwie wyzwolono saperów, zdobyto także prowiant i amunicję. Od niemieckich jeńców dowiedziano się o rozmieszczeniu jednostek wroga oraz o zajęciu Ryczywołu. Dzięki znalezionym dokumentom polscy żołnierze odkryli także sposób porozumiewania się z dywersantami niemieckimi.
Na cmentarzu w Głowaczowie znajduje się zbiorowa mogiła poległych w bitwie polskich żołnierzy. Jest ich tam pochowanych 86, z czego 24 zidentyfikowanych.