Królewicz Jan Olbracht na Tatarów. Historia bitwy pod Kopystrzyniem

Cherubin Gniewosz w bitwie pod Suczawą w 1497 roku
Juliusz Kossak ,,Cherubin Gniewosz w bitwie pod Suczawą w 1497 roku”, akwarela z 1890 roku. Wikipedia, domena publiczna

Królestwo Polskie w ciągu wieków wielokrotnie toczyło wojny z Imperium Osmańskim. Po raz pierwszy oba państwa starły się ze sobą pod koniec XV wieku. Imperium Osmańskie z każdym rokiem przysuwało się wówczas coraz bliżej granic Polski. W 1475 roku Turcy zajęli Krym i podporządkowali sobie Tatarów krymskich, a w 1484 roku zdobyli porty czarnomorskie Białogród i Kilię. Za panowania króla Kazimierza Jagiellończyka państwo Turków Osmańskich oddzielała od ziem polskich już tylko Mołdawia, która składała władcom polskim hold lenny.

Lennik mołdawski

Jednym z kierunków ekspansji państwa osmańskiego stały się dwa państwa położone na południe od Polski – Hospodarstwo Wołoskie i Hospodarstwo Mołdawskie. Jak już zostało wspomniane, w 1484 roku Imperium Osmańskie opanowało ważne czarnomorskie porty, Kilię i Białogród, należące do Mołdawii. Poczynania Turków zmusiły hospodara mołdawskiego Stefana Wielkiego do złożenia hołdu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi 15 września 1485 roku. Z racji na wezwanie o pomoc hospodara mołdawskiego Stefana Wielkiego, król Kazimierz Jagiellończyk zebrał pospolite ruszenie oraz wojska zaciężne i zgromadził je nad mołdawską granicą, pod Śniatyniem. Hospodar otrzymał pomoc kilku tysięcy polskich wojsk zaciężnych pod wodzą Jana Karnkowskiego, z pomocą których pobił Turków w listopadzie 1485 roku.

Portret króla Kazimierza Jagiellończyka sprzed 1645 roku.
Portret króla Kazimierza Jagiellończyka sprzed 1645 roku. Wikipedia, domena publiczna

Polityka Kazimierza Jagiellończyka względem Mołdawii nie uchroniła Polski przed kolejnymi krokami zaczepnymi ze strony Porty. Sam sułtan Bajazyd II nie zrezygnował z Mołdawii.

Spod Kopystrzynia

W 1487 roku sułtan osmański pchnął, już bezpośrednio na Polskę, Tatarów zawołżańskich. Czambuł w sile 5 tysięcy jeźdźców przekroczył polską granice i wdarł się na Podole. Na przeciw nieprzyjaciela wyruszył syn króla Kazimierza Jagiellończyka, królewicz Jan Olbracht, który od ponad roku bronił kresów. W sobotę 8 września pod Kopystrzyniem na Podolu, a dokładniej nad rzeką Sawrań rozegrała się bitwa z tatarskimi czambulami, która zakończyła się zwycięstwem polskiego królewicza. W boju legło 1,5 tysięcy Mahometan, wielu dostało się do niewoli.

Portret króla Jana I Olbrachta sprzed 1645 roku.
Portret króla Jana I Olbrachta sprzed 1645 roku. Wikipedia, domena publiczna

Po bitwie

Odniesione zwycięstwo ośmieliło Polaków do wysłania do Konstantynopola w 1491 roku posła z żądaniem wycofania się Osmanów z Białogrodu i Kilii. Jak się można było tego spodziewać, sułtan Bajazyd II ani myślał zgadzać się na ten postulat. Ostatecznie zwaśnione strony zawarły na najbliższe dwa lata rozejm. Był to pierwszy w bilateralnych stosunkach polsko-tureckich taki układ.

Przewijanie do góry